Αιμοραγικό Εγκεφαλικό Επεισόδιο

Τι είναι το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο;

Το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια σοβαρή ιατρική κατάσταση που συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο εντός του εγκεφάλου σπάει, προκαλώντας αιμορραγία εσωτερικά του εγκεφάλου. Αυτός ο τύπος εγκεφαλικού επεισοδίου αντιπροσωπεύει περίπου το 15% όλων των εγκεφαλικών επεισοδίων και συχνά είναι πιο σοβαρός και επικίνδυνος για τη ζωή σε σύγκριση με τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, που προκύπτουν από φραγμένα αιμοφόρα αγγεία.

Διαφορές ισχαιμικού και αιμορραγικού εγκεφαλικού

Τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια προκαλούνται όταν ένα αιμοφόρο αγγείο που μεταφέρει αίμα προς τον εγκέφαλο φράζεται από θρόμβο, ενώ τα αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια προκύπτουν από αιμορραγία εντός του εγκεφάλου (όταν σπάει μια αρτηρία). Παρόλο που και οι δύο τύποι οδηγούν σε βλάβη του εγκεφάλου, τα αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια έχουν συχνά υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας και χειρότερα αποτελέσματα αποκατάστασης.

Τύποι αιμορραγικού εγκεφαλικού

Εγκεφαλική αιμορραγία: Η εγκεφαλική αιμορραγία, ο πιο συνηθισμένος τύπος αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου, περιλαμβάνει αιμορραγία εντός του ιστού του εγκεφάλου. Υψηλή αρτηριακή πίεση, ανεύρυσμα και αρτηριοφλεβικές δυσπλασίες είναι συχνές αιτίες.

Ενδοκοιλιακή αιμορραγία: Παρατηρείται η εμφάνιση αιματώματος εντός των κοιλίων του εγκεφάλου. Η ενδοκοιλιακή αιμορραγία ενδέχεται να οδηγήσει στην ανάπτυξη αποφρακτικής υδροκεφαλίας, η οποία επανειλημμένως αποτελεί απειλή για τη ζωή των ασθενών. Στους ενήλικες, η ενδοκοιλιακή αιμορραγία συνήθως αποτελεί επίκτητο της ενδοκοιλιακής επέκτασης μιας ενδοεγκεφαλικής αιμορραγίας, όπως υπερτασική αιμορραγία των βασικών γαγγλίων ή υπαραχνοειδούς αιμορραγίας που μπορεί να προκληθεί από τη ρήξη ανευρύσματος.

Υπαραχνοειδής αιμορραγία: Η υποαραχνοειδική αιμορραγία αναφέρεται στην αιμορραγία στον χώρο ανάμεσα στον εγκέφαλο και στην μεμβράνη που τον περιβάλει, και συχνά προκαλείται από ένα σπασμένο ανεύρυσμα. Αυτός ο τύπος εγκεφαλικού επεισοδίου παρουσιάζεται συνήθως ως ξαφνικός, έντονος πονοκέφαλος.

Αιμορραγία σχετιζόμενη με την αμυλοειδική Αγγειοπάθεια: Η αμυλοειδική αγγειοπάθεια, μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση ανώμαλων πρωτεϊνών στους τοίχους των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου, μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Αυτή η υποκατηγορία επηρεάζει κυρίως τους ηλικιωμένους.

Αιτίες που προκαλούν το αιμορραγικό εγκεφαλικό

Υπερτασική αγγειοπάθεια (Υπέρταση): Η υπέρταση είναι μια από τις κύριες αιτίες του αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου, καθώς με την πάροδο του χρόνου αποδυναμώνει τα τοιχώματα ων αιμοφόρων αγγείων, αυξάνοντας τον κίνδυνο ρήξης.

Ανευρύσματα: Τα ανευρύσματα, οι ανώμαλες πρηξίματα στα αιμοφόρα αγγεία, μπορούν να σκάσουν και να προκαλέσουν αιμορραγία εντός του εγκεφάλου, οδηγώντας σε αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Αρτηριοφλεβικές δυσπλασίες: Οι αρτηριοφλεβικές δυσπλασίες αποτελούν συστάδες από αιμοφόρα αγγεία που παρεμβάλλονται ανάμεσα στις αρτηρίες και τις φλέβες του εγκεφάλου και μπορούν να σκάσουν και να προκαλέσουν αιμορραγία στον εγκέφαλο.

Αντιπηκτικά Φάρμακα: Τα αντιπηκτικά φάρμακα, όπως η βαρφαρίνη ή η ασπιρίνη, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου λόγω της επίδρασής τους στην πηκτικότητα του αίματος.

Τρόπος Ζωής (Κάπνισμα, Παχυσαρκία κ.λπ.): Το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η κατάχρηση ναρκωτικών συμβάλουν στον αυξημένο κίνδυνο αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Συμπτώματα

✔ Ξαφνικός, Έντονος Πονοκέφαλος: Ένας ξαφνικός, έντονος πονοκέφαλος είναι συχνά το πρώτο σημάδι ενός αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου, που περιγράφεται συχνά ως “ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής μου”.

✔ Ξαφνική αδυναμία ή παραισθησία σε μία πλευρά του σώματος, μπορούν να προκύψουν καθώς η αιμορραγία προκαλεί βλάβη στον εγκεφαλικό ιστό.

✔ Προβλήματα στην ομιλία ή στην κατανόηση απλών δηλώσεων ή αίσθημα σύγχυσης.

✔ Προβλήματα στο περπάτημα και την ισορροπία. 

✔ Ξαφνικές αλλαγές στην όρασης, μπορεί να προκύψει λόγω της πίεσης στον εγκέφαλο από την αιμορραγία.

✔ Ξαφνική απώλεια συνείδησης: Τα άτομα που βιώνουν ένα αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο ενδέχεται να χάσουν τη συνείδηση καθώς η λειτουργία του εγκεφάλου διαταράσσεται από την αιμορραγία.

Διάγνωση και κλινική αξιολόγηση

✔ Σπιροειδής Τομογραφία (CT): Η σπιροειδής τομογραφία (CT) μπορεί να ανιχνεύσει γρήγορα την αιμορραγία στον εγκέφαλο, καθιστώντας την μια πολύτιμη τεχνική για τη διάγνωση αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

✔ Μαγνητική Τομογραφία (MRI): Οι εξέταση της μαγνητικής τομογραφίας (MRI) παρέχει λεπτομερείς εικόνες του εγκεφάλου, επιτρέποντας στον γιατρό να δει την έκταση της αιμορραγίας και τυχόν υποκείμενες καταστάσεις.

✔ Εγκεφαλική Αγγειογραφία: Η εγκεφαλική αγγειογραφία, μια τεχνική απεικόνισης που απεικονίζει τα αγγεία του εγκεφάλου, μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της πηγής της αιμορραγίας και στον εντοπισμό ανευρυσμάτων ή αρτηριοφλεβικών δυσπλασιών.

✔ Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG): Το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα είναι μια εξέταση που καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό επιπτώσεων του εγκεφαλικού επεισοδίου στη λειτουργία του εγκεφάλου και την ανίχνευση πιθανών επιληπτικών κρίσεων.

✔ Εξετάσεις αίματος: Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να παρέχουν πληροφορίες για την κατάσταση της υγείας του ασθενούς, όπως το επίπεδο γλυκόζης, τα λιπίδια, που μπορούν να επηρεάσουν την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση του αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

✔ Σπονδυλική Παρακέντηση: Η σπονδυλική παρακέντηση, ή ανάληψη ραχιαίου υγρού, μπορεί να γίνει για τον εντοπισμό αίματος στο κεφαλικό νωτιαίο υγρό, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις υποαραχνοειδούς αιμορραγίας.

Θεραπεία – Αποκατάσταση Εγκεφαλικής Αιμορραγίας

✔ Επείγουσα νοσοκομειακή περίθαλψη: Κάθε φορά που κάποιος παθαίνει εγκεφαλικό, είναι πολύ σημαντικό να μεταφερθεί άμεσα σε μία κλινική που διαθέτει ειδική μονάδα αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων (stroke units) για αξιολόγηση και θεραπεία. 

✔ Ελέγχος της αρτηριακής πίεσης: Η ρύθμιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι κρίσιμη για την πρόληψη περαιτέρω αιμορραγίας.

✔ Αντιπηκτική φαρμακευτική αγωγή: Η χρήση αντιπηκτικών φαρμάκων, όπως η ασπιρίνη, πρέπει να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της αιμορραγίας.

✔ Χειρουργική επέμβαση: Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την παροχέτευση του αίματος από τον εγκέφαλο ή τη μείωση της ενδοεγκεφαλικής πίεσης, την αποκατάσταση των διατριθέντων αιμοφόρων αγγείων ή την εισαγωγή βοηθήματος για την παρεμπόδιση της αιμορραγίας των αγγείων. 

✔ Ελαχιστοποίηση του εγκεφαλικού οιδήματος: Η χρήση διουρητικών και κορτικοστεροειδών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του οιδήματος και της πίεσης στον εγκέφαλο.

Αποκατάσταση – Ανάρρωση από Αγγειακό Αιμορραγικό Εγκεφαλικό Επεισοδίο

✔ Φυσικοθεραπεία: Η φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να ανακτήσουν την κινητικότητα και την ισορροπία τους, να βελτιώσουν την ικανότητά τους να εκτελούν καθημερινές δραστηριότητες και να αυξήσουν την αυτονομία τους.

✔ Εργοθεραπεία: Η εργοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να επανακτήσουν την ικανότητα να εκτελούν καθημερινές δραστηριότητες, όπως το φαγητό, το ντύσιμο και την προσωπική υγιεινή.

✔ Λογοθεραπεία: Η λογοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει την ομιλία, την κατανόηση, την ανάγνωση και τη γραφή σε ασθενείς με εγκεφαλικά επεισόδια που έχουν προκαλέσει γλωσσικές δυσκολίες.

✔ Ψυχολογική υποστήριξη: Η ψυχολογική υποστήριξη και η συμβουλευτική μπορεί να βοηθήσουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους να αντιμετωπίσουν το στρες και την προσαρμογή στις αλλαγές που προκαλεί το εγκεφαλικό επεισόδιο.

✔ Κοινωνική υποστήριξη: Η κοινωνική υποστήριξη από οικογένεια, φίλους και επαγγελματίες υγείας μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να προσαρμοστούν στις αλλαγές της ζωής τους και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους.

✔ Ιατρική αντιμετώπιση συνοδών προβλημάτων: Η αντιμετώπιση των συνοδών προβλημάτων, όπως η υπέρταση, η διαβήτης και η υπερχοληστερολαιμία, είναι κρίσιμη για την πρόληψη επανεμφάνισης των εγκεφαλικών επεισοδίων.

✔ Προσαρμογή του τρόπου ζωής: Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, το κάπνισμα, και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο επανεμφάνισης εγκεφαλικών επεισοδίων.

✔ Υποστήριξη από ειδικούς: Η συνεργασία με ειδικούς, όπως νευρολόγους, καρδιολόγους και φυσικοθεραπευτές, μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να αναπτύξουν ένα προσαρμοσμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Επιπτώσεις

✔ Νευρολογικά προβλήματα: Η αιμορραγία στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο νευρικό ιστό, επηρεάζοντας τη λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία, παράλυση, αυξημένη ευαισθησία ή απώλεια αισθήσεων.

✔ Επικοινωνιακές δυσκολίες: Οι ασθενείς με αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα ομιλίας και κατανόησης, γνωστά ως αφασία.

✔ Κινητικές δυσκολίες: Η αιμορραγία στον εγκέφαλο μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του ατόμου να κινείται και να ελέγχει τους μυς, οδηγώντας σε δυσκολία ισορροπίας ή συντονισμένης κίνησης.

✔ Συναισθηματικά προβλήματα: Το άτομο που έχει υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να αντιμετωπίσει συναισθηματικές δυσκολίες, όπως κατάθλιψη, άγχος και ευερεθιστότητα.

✔ Δυσκολίες στη μνήμη: Οι ασθενείς με αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα μνήμης και δυσκολίες στη συγκέντρωση. Αυτές οι δυσκολίες μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητά τους να εκτελούν καθημερινές εργασίες και να διατηρούν την αυτονομία τους.

✔ Δυσφαγία: Η δυσφαγία αναφέρεται στη δυσκολία κατάποσης τροφής ή υγρών, που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα διατροφής και αύξηση του κινδύνου πνευμονίας από αναπνευστική λοίμωξη.

✔ Επιληπτικές κρίσεις: Οι επιληπτικές κρίσεις είναι μια συχνή επιπλοκή του αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου και μπορεί να εμφανιστούν ως αποτέλεσμα της βλάβης του εγκεφαλικού ιστού.

✔ Σύνδρομο “locked-in”: Σπάνια, το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει ένα κατάσταση ονομάζεται σύνδρομο “locked-in”, όπου ο ασθενής είναι πλήρως ξύπνιος αλλά ανίκανος να κουνηθεί ή να μιλήσει λόγω της παράλυσης των μυών. Σε αυτή την κατάσταση, ο ασθενής μπορεί να επικοινωνήσει μόνο μέσω των κινήσεων των ματιών ή των βλεφαρίδων.

Για να αντιμετωπίσουν αυτές τις επιπτώσεις, οι ασθενείς με αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο χρειάζονται συχνά μια πολυδιάστατη προσέγγιση αποκατάστασης που περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη. Η έγκαιρη αναγνώριση και η ολοκληρωμένη θεραπεία των επιπτώσεων του αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου είναι κρίσιμη για τη βελτίωση της πρόγνωσης και της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Πρόληψη

✔ Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης
Η διαχείριση της υπέρτασης μέσω φαρμακευτικής αγωγής και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι ενέργειες απαραίτητες για τη μείωση του κινδύνου αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

✔ Επιλογές υγιεινού τρόπου ζωής
Η κατανάλωση μιας ισορροπημένης διατροφής, η τακτική άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος και ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

✔ Τακτικοί έλεγχοι και προβολές
Οι τακτικοί ιατρικοί έλεγχοι και οι προληπτικοί έλεγχοι μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό και τη θεραπεία ιατρικών καταστάσεων που μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου, όπως ανευρύσματα και αρτηριοφλεβικές δυσπλασίες.