Η φαρυγγίτιδα, που συχνά αναφέρεται ως πονόλαιμος, είναι μια φλεγμονή του φάρυγγα, της περιοχής στο πίσω μέρος του λαιμού.
Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι φαρυγγίτιδας: η οξεία και η χρόνια.
Η οξεία φαρυγγίτιδα είναι προσωρινή και συχνά προκαλείται από ιογενή ή βακτηριακή λοίμωξη. Η χρόνια φαρυγγίτιδα είναι μια επίμονη κατάσταση που μπορεί να προκληθεί από παράγοντες όπως το κάπνισμα ή οι αλλεργίες.
Είναι μία από τις πιο κοινές φλεγμονές, ιδιαίτερα τους πιο κρύους μήνες ή σε περιοχές με υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Ποιοι τύποι φαρυγγίτιδας υπάρχουν;
Η φαρυγγίτιδα μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες:
Ιογενής φαρυγγίτιδα: Αποτελεί την πιο κοινή αιτία φαρυγγίτιδας και συχνά σχετίζεται με τους ιούς του κοινού κρυολογήματος ή της γρίπης. Ο ιός Epstein-Barr, που αποτελεί την κύρια αιτία της λοιμώδους μονοπυρήνωσης, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε φαρυγγίτιδα.
Βακτηριακή φαρυγγίτιδα: Προκαλείται συχνά από τον Streptococcus pyogenes, το βακτήριο που ευθύνεται για τον στρεπτόκοκκο. Άλλα βακτήρια, όπως η γονόρροια και τα χλαμύδια, μπορούν επίσης να προκαλέσουν φαρυγγίτιδα, ιδιαίτερα στους ενήλικες.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Οι αλλεργίες, ο ξηρός αέρας, η ρύπανση και το κάπνισμα μπορούν να οδηγήσουν σε φαρυγγίτιδα.
Πηγή: Mayo Clinic
Πως κολλαει η φαρυγγίτιδα;
Ακολουθούν οι πιθανοί τρόποι με τους οποίους κάποιος μπορεί να μολυνθεί ή να προσβληθεί από φαρυγγίτιδα:
- Ιογενείς λοιμώξεις: Η πιο κοινή αιτία φαρυγγίτιδας είναι η ιογενής λοίμωξη. Αυτοί οι ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω σταγονιδίων στον αέρα όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει ή φτερνίζεται. Οι κοινοί ιοί περιλαμβάνουν το κοινό κρυολόγημα, τη γρίπη (γρίπη), τη μονοπυρήνωση και τον κορονοϊό.
- Βακτηριακές λοιμώξεις: Η βακτηριακή φαρυγγίτιδα προκαλείται συχνότερα από το βακτήριο του στρεπτόκοκκου. Όπως οι ιογενείς λοιμώξεις, οι βακτηριακές λοιμώξεις μπορούν να μεταδοθούν μέσω σταγονιδίων στον αέρα ή αγγίζοντας μια επιφάνεια όπου έχει μολυνθεί από αυτά τα σταγονίδια και στη συνέχεια αγγίζοντας το πρόσωπό σας.
- Στενή επαφή με μολυσμένο άτομο: Η στενή επαφή με ένα άτομο που έχει φαρυγγίτιδα, όπως κοινή χρήση σκευών, αν βρίσκεστε κοντά του όταν βήχει ή φτερνίζεται, μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση.
- Κακή υγιεινή: Το μη τακτικό ή σωστό πλύσιμο των χεριών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης φαρυγγίτιδας.
Άλλοι παράγοντες κινδύνου
- Αλλεργίες: Η έκθεσή σας σε ερεθιστικούς παράγοντες όπως ο καπνός, χημικές ουσίες, η ρύπανση και ο ξηρός αέρας ή τα αλλεργιογόνα μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή στο λαιμό που οδηγεί σε φαρυγγίτιδα.
- Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα: Τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα είναι πιο ευαίσθητα σε λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένης της φαρυγγίτιδας. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει άτομα με ορισμένες ιατρικές παθήσεις, άτομα που υποβάλλονται σε θεραπείες όπως χημειοθεραπεία ή άτομα που είναι εξαιρετικά στρεσαρισμένα ή κουρασμένα.
- Παλινδρόμηση γαστρικών υγρών: η παλινδρόμηση γαστρικών υγρών μπορεί να προκαλέσει τον ερεθισμό του λαιμού.
- Τραύμα στο λαιμό: προκαλείται από την κατάποση ξένου αντικειμένου
Σύγκριση και διαφορές οξείας και χρόνιας φαρυγγίτιδας
Οξεία φαρυγγίτιδα:
- Ξαφνική έναρξη συμπτωμάτων, όπως πονόλαιμος, πυρετός και πρησμένους λεμφαδένες
- Διαρκεί για μικρό χρονικό διάστημα, συνήθως 3-7 ημέρες
- Είναι πιο συχνή από τη χρόνια φαρυγγίτιδα
- Συνήθως προκαλείται από ιογενή λοίμωξη, αλλά μπορεί επίσης να προκληθεί από βακτηριακή λοίμωξη
- Η θεραπεία περιλαμβάνει τη διαχείριση των συμπτωμάτων, όπως η λήψη αναλγητικών, η κατανάλωση υγρών και η ξεκούραση
Χρόνια φαρυγγίτιδα:
- Έχει μεγαλύτερη διάρκεια συμπτωμάτων, που συνήθως διαρκούν αρκετές εβδομάδες ή και περισσότερο
- Είναι λιγότερο συχνή από την οξεία φαρυγγίτιδα
- Συνήθως προκαλείται από άλλους παράγοντες εκτός από λοίμωξη, όπως αλλεργίες, παλινδρόμηση οξέος ή περιβαλλοντικά ερεθιστικά
- Η θεραπεία περιλαμβάνει την αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας, όπως η αποφυγή αλλεργιογόνων ή ερεθιστικών, η λήψη φαρμάκων για την παλινδρόμηση οξέος ή η διακοπή του καπνίσματος
- Τα συμπτώματα μπορεί να είναι λιγότερο σοβαρά από την οξεία φαρυγγίτιδα, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν επίμονο πονόλαιμο, βραχνάδα και δυσκολία στην κατάποση
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η χρόνια φαρυγγίτιδα μπορεί επίσης να προκληθεί από βακτηριακή λοίμωξη, όπως μια χρόνια στρεπτοκοκκική λοίμωξη, αλλά αυτό είναι λιγότερο συχνό από άλλες αιτίες
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα της φαρυγγίτιδας;
Τα συμπτώματα της φαρυγγίτιδας μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την αιτία και την ηλικία του ατόμου:
Κοινά συμπτώματα:
- Έντονος βήχας
- Πόνος στο λαιμό (που επιδεινώνεται με την ομιλία)
- Αίσθηση γρατσουνίσματος στο λαιμό
- Πρήξιμο στους αδένες
- Δυσκολία στην κατάποση
- Ερυθρότητα στο πίσω μέρος του λαιμού
- Κούραση
Οι λοιμώξεις που προκαλούν πονόλαιμο μπορεί να οδηγήσουν και σε άλλα συμπτώματα, όπως:
- Πυρετός
- Βήχας
- Καταρροή
- Φτέρνισμα
- Πόνοι σώματος
- Πονοκέφαλο
- Ναυτία ή έμετος
Συμπτώματα σε παιδιά:
Τα παιδιά μπορεί επίσης να εμφανίσουν συμπτώματα όπως
πόνο στο στομάχι ή έμετο, τα οποία είναι λιγότερο συχνά στους ενήλικες. Οι ενήλικες, από την άλλη πλευρά, μπορεί να εμφανίσουν βραχνή φωνή ή πρησμένους λεμφαδένες στο λαιμό.
Επιπλοκές
Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, η φαρυγγίτιδα μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω επιπλοκές:
- σχηματισμός αποστήματος γύρω από τις αμυγδαλές ή το λαιμό,
- ιγμορίτιδα
- λοιμώξεις του αυτιού
Σε σπάνιες περιπτώσεις, ο στρεπτόκοκκος που δεν έχει αντιμετωπιστεί μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρές επιπλοκές όπως ο ρευματικός πυρετός ή η φλεγμονή των νεφρών.
Η χρόνια φαρυγγίτιδα μπορεί να είναι σύμπτωμα άλλων υποκείμενων παθήσεων υγείας, όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή η ιγμορίτιδα.
Για μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της φαρυγγίτιδας, των πιθανών επιπλοκών της και της σχέσης της με άλλες ασθένειες, ανατρέξτε στην Επισκόπηση της φαρυγγίτιδας του WebMD.
Αντιμετώπιση
Η διάγνωση της φαρυγγίτιδας συνήθως περιλαμβάνει φυσική εξέταση και πιθανώς ορισμένες διαγνωστικές εξετάσεις. Κατά τη διάρκεια της φυσικής εξέτασης, ο γιατρός ελέγχει για σημεία φλεγμονής, λευκές κηλίδες στις αμυγδαλές και διογκωμένους λεμφαδένες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να πραγματοποιηθεί τεστ στρεπτόκοκκου (Strep Test) με τη λήψη φαρυγγικού επιχρίσματος από το λαιμό το οποίο εξετάζεται για την παρουσία βακτηρίων.
Θεραπεία
Ακολουθούν οδηγίες για την θεραπεία της φαρυγγίτιδας στο σπίτι:
- ξεκούραση,
- ενυδάτωση,
- ζεστά υγρά όπως τσάι ή σούπα και
- λήψη παυσίπονων
- Οι γαργάρες με ζεστό αλατόνερο μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τον πονόλαιμο.
Εάν η φαρυγγίτιδα προκαλείται από βακτήρια, μπορεί να συνταγογραφηθούν αντιβιοτικά. Είναι σημαντικό να λαμβάνετε την πλήρη αγωγή σας ακόμα και αν τα συμπτώματα βελτιωθούν πριν ολοκληρωθεί η φαρμακευτική αγωγή.
Πότε να επισκεφτείτε γιατρό:
Εάν τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από μια εβδομάδα, είναι σοβαρά ή συνοδεύονται από υψηλό πυρετό, δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση ή εάν ο ασθενής είναι πολύ νέος ή έχει εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, θα πρέπει να αναζητηθεί ιατρική βοήθεια από παθολόγο.
Πρόληψη
Η πρόληψη της φαρυγγίτιδας περιλαμβάνει τη διατήρηση της καλής προσωπικής υγιεινής και ενός υγιεινού τρόπου ζωής:
Προσωπική υγιεινή:
- τακτικό πλύσιμο των χεριών,
- μη κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων όπως οδοντόβουρτσες ή σκεύη φαγητού
- κάλυψη του στόματος όταν βήχετε ή φταρνίζεστε.
Αποφυγή στενής επαφής:
Προσπαθήστε να αποφύγετε τη στενή επαφή με οποιονδήποτε έχει πονόλαιμο ή άλλα σημάδια μόλυνσης.
Υγιής τρόπος ζωής:
Η υγιεινή διατροφή, η τακτική άσκηση και η εξασφάλιση επαρκούς ύπνου μπορούν να βοηθήσουν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην πρόληψη των λοιμώξεων.
