Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ;
Η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που οδηγεί σε απώλεια μνήμης και γνωσιακή έκπτωση. Είναι ο πιο κοινός τύπος άνοιας, που αντιπροσωπεύει το 60% έως 80% των περιπτώσεων. Η εξέλιξη της νόσου οδηγεί σε μια συνεχή μείωση της ικανότητας σκέψης, της συμπεριφοράς και των κοινωνικών δεξιοτήτων που διαταράσσει την ικανότητα ενός ατόμου να λειτουργεί ανεξάρτητα.
Η ασθένεια περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Δρ Alois Alzheimer το 1906.
Αιτίες και Παράγοντες κινδύνου της Νόσου Αλτσχάιμερ
Η νόσος του Αλτσχάιμερ πιστεύεται ότι προκαλείται από την ανώμαλη συσσώρευση πρωτεϊνών μέσα και γύρω από τα εγκεφαλικά κύτταρα. Μία από τις εμπλεκόμενες πρωτεΐνες ονομάζεται β-αμυλοειδή, οι εναποθέσεις της οποίας σχηματίζουν πλάκες γύρω από τα εγκεφαλικά κύτταρα.
Η άλλη πρωτεΐνη ονομάζεται Ταυ, η οποία εξαπλώνεται μέσω νευρωνικών συνδέσεων και διευκολύνεται η εξάπλωσή της μέσω της πρωτείνης β-αμυλοειδή οδηγώντας σε νευρωνικό θάνατο και τελικά σε άνοια.
Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου:
- Γενετικοί παράγοντες: Ορισμένα γονίδια έχουν συνδεθεί με τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
- Τρόπος ζωής και περιβαλλοντικοί παράγοντες: Οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης, η παχυσαρκία, το κάπνισμα και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο της νόσου του Αλτσχάιμερ.
- Ηλικία: Ο πιθανότητες και ο κίνδυνος να νοσήσει κάποιος από Αλτσχάιμερ αυξάνονται με την ηλικία.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις αιτίες και τους παράγοντες κινδύνου της νόσου του Αλτσχάιμερ μπορείτε να βρείτε στο ενημερωτικό δελτίο του Εθνικού Ινστιτούτου για τη Γήρανση – Alzheimer’s Disease.
Στάδια της νόσου του Αλτσχάιμερ
Τα συμπτώματα της νόσου του Αλτσχάιμερ εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου και καθώς η νόσος προχωρά στα επόμενα στάδια. Στα πρώτα σημάδια της νόσου ο πάσχων ξεχνάει πρόσφατα γεγονότα ή συνομιλίες. Καθώς η ασθένεια εξελίσσεται, το άτομο με νόσο του Αλτσχάιμερ θα αναπτύξει σοβαρή εξασθένηση της μνήμης και θα χάσει την ικανότητά του να εκτελεί καθημερινές εργασίες.
Τα στάδια της νόσου του Αλτσχάιμερ περιλαμβάνουν:
Προκλινικό στάδιο (ήπιο Αλτσχάιμερ):
Η νόσος του Alzheimer ξεκινάει πολύ πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα. Αυτό το στάδιο ονομάζεται προ-κλινική νόσος του Alzheimer και δεν θα παρατηρήσετε ιδιαίτερα συμπτώματα κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου. Στο πρώιμο στάδιο της νόσου του Αλτσχάιμερ, που συχνά αναφέρεται ως ήπιο Αλτσχάιμερ, τα συμπτώματα είναι διακριτικά και μπορεί να είναι όμοια με συμπτώματα φυσικής γήρανσης.
Μεσαίο Στάδιο (ήπια γνωστική διαταραχή):
Το μεσαίο στάδιο του Αλτσχάιμερ είναι συνήθως το μεγαλύτερο και μπορεί να διαρκέσει για πολλά χρόνια. Στο στάδιο αυτό οι ηλικιωμένοι βιώνουν μια ήπια γνωσιακή εξασθένηση ή MCI (Mild Cognitive Impairment). Τα άτομα με MCI (Mild Cognitive Impairment) μπορούν ακόμα να φροντίζουν τον εαυτό τους και να κάνουν τις συνήθεις δραστηριότητές τους.
Καθώς η ασθένεια εξελίσσεται, εμφανίζεται αυξημένη απώλεια μνήμης, σύγχυση και δυσκολία στην αναγνώριση φίλων και οικογένειας. Επίσης, μπορεί να δυσκολεύονται με πολύπλοκες εργασίες και με την οργάνωση, και να εμφανίσουν αλλαγές στην προσωπικότητα και τη συμπεριφορά.
Τελευταίο στάδιο Αλτσχάιμερ (σοβαρή):
Στο τελευταίο στάδιο της νόσου του Αλτσχάιμερ, τα άτομα χάνουν την ικανότητα να ανταποκρίνονται στο περιβάλλον τους, όπως να συνεχίσουν μια συνομιλία. Καθώς η μνήμη και οι γνωστικές δεξιότητες συνεχίζουν να επιδεινώνονται, μπορεί να συμβούν σημαντικές αλλαγές στην προσωπικότητα. Σε αυτό το στάδιο ο πάσχων χρειάζεται συνεχή βοήθεια στις καθημερινές δραστηριότητες.
Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ;
Τα συμπτώματα της νόσου του Αλτσχάιμερ μπορούν να κατηγοριοποιηθούν στις παρακάτω κατηγορίες.
- μνήμη,
- γνωστικές ικανότητες,
- διάθεση και συμπεριφορά
- σωματικές ικανότητες
Ακολουθούν ορισμένα συγκεκριμένα συμπτώματα σε αυτές τις κατηγορίες:
Διαταραχές μνήμης
- Δυσκολεύεστε να θυμηθείτε πρόσφατες συνομιλίες ή γεγονότα
- Προβλήματα στην αναγνώριση της οικογένειας και φίλων
- Συχνή επανάληψη δηλώσεων και ερωτήσεων
- Συχνά λανθασμένη τοποθέτηση αντικειμένων
- Δυσκολεύεστε να θυμηθείτε το δρόμο για γνωστά τοποθεσίες
Γνωστικές Ικανότητες
- Διαταραχή του λόγου
- Πρόβλημα με το χειρισμό χρημάτων και την πληρωμή λογαριασμών
- Δυσκολία ολοκλήρωσης κανονικών καθημερινών εργασιών στο σπίτι ή στη δουλειά
- Σύγχυση χρόνου και τόπου
- Μειωμένη ή κακή κρίση
- Απόσπαση προσοχής
- Δυσκολία κατανόησης οπτικών εικόνων
Διάθεση και συμπεριφορά
- Αυξημένη επιθετικότητα
- Καχυποψία
- Φόβος
- Κοινωνική απόσυρση
- Συχνές αλλαγές στη διάθεση
- Ψευδαισθήσεις
- Κατάθλιψη
- Άγχος
- Έλλειψη κινήτρων και πρωτοβουλίας
- Διαταραχές ύπνου
Κινητικές και άλλες δυσκολίες
- Δυσκολία στο περπάτημα, προβλήματα ισορροπίας
- Αυξημένη μυϊκή αδυναμία
- Δυσκολία στην κατάποση
- Αδυναμία ελέγχου του εντέρου και της ουροδόχου κύστης
- Απώλεια ενδιαφέροντος για φαγητό,
Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν πολύ από άτομο σε άτομο. Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας εάν εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο εμφανίσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα.
Περισσότερες λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα συμπτώματα και τα στάδια της νόσου του Αλτσχάιμερ μπορείτε να βρείτε στη σελίδα Mayo Clinic – Νόσος Αλτσχάιμερ.
